Albania | zabytki, atrakcje, turystyka

Enver Hoxha (1908–1985) był dyktatorem Albanii i jednym z najbardziej skrajnych komunistycznych przywódców XX wieku. Rządził krajem od zakończenia II wojny światowej aż do swojej śmierci, pozostawiając po sobie państwo skrajnie izolowane, zindoktrynowane i zacofane gospodarczo.

Albański przywódca studiujący we Francji i pracujący w Belgii, związany z ruchem komunistycznym. Po wojnie został liderem Komunistycznej Partii Albanii i podporządkował kraj wzorcowi stalinowskiemu.

Czy był szaleńcem?

Z perspektywy historycznej Hoxha nie był szaleńcem w sensie klinicznym, ale jego polityka była ekstremalna, paranoiczna i destrukcyjna. Przykłady:

• Nakazał zniszczenie tysięcy miejsc kultu religijnego – Albania została pierwszym na świecie państwem oficjalnie ateistycznym.
• Wprowadził policyjny reżim oparty na inwigilacji, donosicielstwie i terrorze (tajna policja Sigurimi).
• Wymusił izolację kraju, zakazując kontaktu z zagranicą, nawet podróży.
• Nakazał budowę tysięcy bunkrów, bo bał się inwazji z każdej strony.

Wszystko to wynikało nie z szaleństwa w sensie utraty kontaktu z rzeczywistością, ale z ideologicznego fanatyzmu i głębokiej paranoi.

Same rządy Hoxhy można podzielić na cztery kluczowe okresy:

1. Okres Jugosłowiański - gdzie Albania wraz z Jugosławią mogły poszczycić się mianem krajów które wyzwoliły się same spod niemieckiej okupacji. Okupione to było jednak również wojnami domowymi lokalnych partii komunistycznych z lokalnymi rojalistami - w Jugosławii z Czetnikami a w Albanii - z organizacją "Balli Kombetar". W okresie tym istniała silna współpraca między Jugosławią a Albanią, oraz silną pozycją Kociego Xoxe - przywódcy frakcji Proletariackiej w Komunistycznej Partii Albani. Egzekucja oskarżonego o Titoizm Xoxego rozpoczęła kolejny okres.
2. Okres Radziecki charakteryzował się silną współpracą Albanii ze Związkiem Radzieckim w trakcie rozłamu na linii Tito-Stalin. Charakteryzował się on silnym podporządkowaniem Związkowi Radzieckiemu oraz podsycaniem lęków przed zabójczym Titoizmem. Okres kończy się w momencie Odwilży Stalinowskiej.
3. Okres Chiński można nazwać czasem kiedy Hoxha stwierdził że wraz z Chruszczowem Związek Radziecki zszedł z drogi budowy komunizmu i zdradził słuszną linię Stalina. Przywódca poszukiwał protektoratu w skłóconej z ZSRR Chińskiej Republice Ludowej
4. Okres samodzielności był okresem kiedy zawiedziony oboma głównymi komunistycznymi mocarstwami Hoxha zdecydował się na samodzielną drogę do komunizmu w pełnej izolacji Albanii od świata zewnętrznego. Czas ten kończy się wraz ze śmiercią Envera w 1985 roku.

Czy Izolacja Albanii była pełna?

Była ogromna, acz nie była pełna. Poza komunistycznymi dygnitarzami za granicę mogli wyjeżdżać albańscy artyści czy osoby przewożące artykuły przeznaczone na eksport bądź import. Zdarzały się też ucieczki do sąsiedniej Jugosławii, albo do Włoch przez morze - mimo utrudnień zapewnianych przez tajną policję Sigurimi. Izolacja oznacza też zakaz wstępu osobom z zewnątrz, a nawet nasza polska historia zna przypadek stalinistycznego polityka Kazimierza Mijala, który po odwilży zbiegł do Albanii by stworzyć tam znane choćby z piosenki Kazika Staszewskiego ,,Radio Tirana" - mające głosić jedyną słuszną drogę do świetlanego komunizmu.