Austria to kraj, który zaspokaja potrzeby zarówno miłośników przyrody, jak i entuzjastów kultury i historii. Jego urok i różnorodność sprawiają, że jest to doskonałe miejsce na każdą podróż.
Wiedeń - Stolica Austrii, Wiedeń, jest znana z bogatej historii, eleganckich pałaców, muzeów i oper. Schönbrunn, Hofburg i Belweder to tylko niektóre z licznych atrakcji, które warto zobaczyć. Miasto jest także słynne ze swojej kawiarni i kultury muzycznej, zwłaszcza operowej i koncertowej.
Określenie "Rakuzy" jako dawna nazwa Austrii w języku polskim pochodzi od węgierskiego słowa Rakus, które oznaczało Austrię lub austriackiego mieszkańca. To z kolei wywodzi się od niemieckiej nazwy miasta Raabs an der Thaya (położonego w Dolnej Austrii, blisko granicy z Czechami).
Węgrzy nazywali Austrię Rákócziország lub skrótowo Rakus, a Polacy przejęli tę formę jako Rakuzy. Było to popularne określenie zwłaszcza w XVI-XVIII wieku, zanim bardziej rozpowszechniła się nazwa Austria.
Podobnie Czesi na Austrię mówili Rakousy, co również pochodzi od tej samej nazwy.
Polska pamięć o Krzyżakach jest niemal całkowicie zdominowana przez Prusy, Grunwald, Malbork i późniejsze państwo pruskie. Tymczasem historia zakonu potoczyła się w Austrii zupełnie innym torem.
Austriacki Deutscher Orden nie jest „resztką Krzyżaków”, która jakoś przypadkiem przetrwała do dziś. Przez kilka stuleci był jednym z instytucjonalnych elementów świata Habsburgów. A białe płaszcze z czarnym krzyżem, nie są historycznym kostiumem w stylu „medieval revival”. To autentyczny znak przynależności do zakonu, który w epoce nowożytnej stał się bardzo silnie związany z dworem habsburskim.
Po sekularyzacji państwa zakonnego w Prusach w 1525 r. zakon jako całość nie przestał istnieć. Jego centrum polityczne przesunęło się natomiast na zachód i południe Rzeszy. Wielki mistrz został w praktyce przede wszystkim zwierzchnikiem części niemieckiej zakonu, a po utracie Prus władza nad zakonem zaczęła być coraz mocniej związana z Habsburgami.
Przełom nastąpił w 1590 roku. Wielkim i niemieckim mistrzem został wówczas arcyksiążę Maksymilian Habsburg — syn cesarza Maksymiliana II i brat przyszłego cesarza Rudolfa II. Był pierwszym Habsburgiem na tym stanowisku a od końca XVI wieku aż do 1923 r. mamy właściwie długi epizod dynastycznego przejęcia najwyższego urzędu zakonu przez rodzinę panującą. Oficjalna lista zakonu wymienia Habsburgów jako kolejnych Hoch- und Deutschmeister. Wielcy mistrzowie nie byli wyłącznie książętami świeckimi. Łączyli władzę polityczną, wojskową i kościelną. Sam zakon podkreśla, że Habsburgowie będący Hochmeisterami byli jednocześnie książętami i zwierzchnikami posiadającymi określoną jurysdykcję kościelną.
Habsburgowie wywodzą się ze Szwajcarii. Ich nazwa pochodzi od zamku Habsburg, który znajduje się w dzisiejszym kantonie Argowia. Ród wyłonił się w XI wieku i początkowo był jednym z wielu lokalnych feudałów w Szwajcarii. Z czasem zaczęli ekspandować na tereny Austrii – w 1273 roku Rudolf I został wybrany królem Niemiec, a po zwycięstwie nad Przemyślidami w 1278 roku zdobył dla rodu Austrię, Styrię i Karyntię.
Cymbarka Mazowiecka i „habsburska warga”
Cymbarka Mazowiecka była córką księcia mazowieckiego Siemowita IV i została żoną Ernesta Żelaznego Habsburga, księcia Styrii i Karnioli. To właśnie ich małżeństwo wprowadziło do linii Habsburgów cechę znaną jako „habsburska warga” – przerośniętą dolną wargę i wysuniętą żuchwę (prognatyzm).
Chociaż wśród Habsburgów występowała wcześniej nieznaczna tendencja do prognatyzmu, to po Cymbarce cecha ta stała się wyraźniejsza i z czasem uległa nasileniu z powodu wielokrotnych małżeństw między krewnymi.
Istnieją przekazy sugerujące, że Cymbarka Mazowiecka była kobietą o niezwykłej sile fizycznej i energicznym charakterze. Według legend miała np. gołymi rękami łamać podkowy, co stało się częścią jej barwnego wizerunku w historiografii. Choć jej małżeństwo w Ernestem było polityczne, wszystko wskazuje na to, że było wyjątkowo udane i pełne uczuć - co nie było w tamtych czasach regułą. Ernest Żelazny miał darzyć Cymbarkę szczerą miłością i szacunkiem. Urodziła mu dziesięcioro dzieci, co samo w sobie mogło świadczyć o bliskiej więzi między nimi.
Cymbarka była szanowana jako matka dynastii i miała duży wpływ na swoje dzieci.
Habsburgowie w Polsce
Habsburgowie mieli boczną odnogę, która osiedliła się na Śląsku i w Żywcu. Najbardziej znanym przedstawicielem tej linii był Karol Stefan Habsburg, właściciel Żywca, który sympatyzował z Polską i wychował swoje dzieci w duchu polskości. W 1918 roku niektórzy politycy widzieli w nim kandydata na króla Polski, ale projekt nie doszedł do skutku.
Jego synowie, Karol Olbracht Habsburg i Leon Karol, uważali się za Polaków i walczyli w Wojsku Polskim.
Los Habsburgów żywieckich w III Rzeszy i PRL
W czasie II wojny światowej odmówili podpisania Volkslisty, przez co ich majątek został skonfiskowany przez nazistów, a Karol Olbracht był więziony przez Gestapo.
Po wojnie władze PRL także skonfiskowały ich dobra - Habsburgowie żywieccy zostali uznani za wrogów ludu i zmuszeni do opuszczenia pałacu. Karol Olbracht Habsburg do końca życia pozostał wierny Polsce, nie przyjął obywatelstwa austriackiego i w 1993 roku został pochowany w Żywcu.
Tytuł arcyksięcia został wprowadzony przez Rudolfa IV Habsburga w 1359 r. w tzw. Privilegium Maius – dokumencie, który miał podnieść rangę władców Austrii, zrównując ich z elektorami Rzeszy. Austria formalnie nie była nawet elektoratem, ponieważ Złota Bulla z 1356 r. przyznawała tytuł elektorów innym księstwom:
Habsburgowie byli cesarzami Świętego Cesarstwa Rzymskiego i nie koronowali się na królów Austrii, aby uniknąć rywalizacji z koroną cesarską. Władza cesarska była nadrzędna wobec królów, więc posiadanie tytułu królewskiego w Austrii nie dawałoby większego prestiżu niż bycie arcyksięciem i cesarzem.
