Najważniejszy port dynastii Habsburgów.
Triest jest jednym z najbardziej niezwykłych miast Włoch. Formalnie jest dziś włoskim miastem, ale spacerując po jego centrum łatwo zauważyć, że nie przypomina ani Wenecji, ani Rzymu, ani nawet pobliskiej Werony. Monumentalne kamienice, szerokie ulice, eleganckie kawiarnie i wielkie place bardziej kojarzą się z Wiedniem, Budapesztem czy Pragą.
I nie jest to przypadek. Przez ponad pięćset lat Triest znajdował się w orbicie Habsburgów, a w XIX wieku stał się najważniejszym portem monarchii. Był jej wielkim oknem na Adriatyk i Morze Śródziemne, miejscem, przez które przechodziły towary przeznaczone dla Austrii, Czech, Moraw, Węgier i innych części Europy Środkowej.
Jednocześnie był miastem niezwykle wielonarodowym. Mieszkali tu Włosi, Słoweńcy, Niemcy, Chorwaci, Żydzi, Grecy, Serbowie i przedstawiciele wielu innych społeczności. To właśnie dlatego historia Triestu po upadku Austro-Węgier stała się tak skomplikowana.
W średniowieczu Triest był niewielkim, ale ważnym miastem portowym, które musiało rywalizować przede wszystkim z potężną Wenecją. Aby zabezpieczyć się przed jej ekspansją, w 1382 roku mieszkańcy miasta uznali zwierzchnictwo Leopolda III Habsburga.
W XVIII i XIX wieku miasto zaczęło rozwijać się niezwykle szybko. Powstawały nowe nabrzeża, magazyny, przedsiębiorstwa handlowe i stocznie, a w 1857 roku Triest połączono z Wiedniem Koleją Południową. Dzięki temu towary mogły być transportowane bezpośrednio pomiędzy portem a centrum monarchii.
Po II wojnie światowej Jugosławia bardzo poważnie zabiegała o przyłączenie Triestu. Dla Jugosławii miasto miało ogromne znaczenie gospodarcze i strategiczne. Był to jeden z największych portów północnego Adriatyku i naturalna brama dla znacznej części Europy Środkowej.
Jugosłowiańskie władze argumentowały również, że okolice Triestu były zamieszkane w dużej mierze przez ludność słoweńską i chorwacką, nawet jeśli samo centrum miasta miało przewagę ludności włoskiej.
W 1945 roku powstała nawet propozycja, aby Triest otrzymał szeroką autonomię jako siódma jednostka federalna Jugosławii. Nie oznaczało to jednak, że miał zastąpić Belgrad jako stolica państwa. Chodziło raczej o stworzenie autonomicznego, wielonarodowego miasta związanego z federacją jugosłowiańską.
Odkryj najlepsze loty do Włoch. Zobacz aktualne ceny i promocje.
Sprawdź loty do Włoch
Katedra św. Justa (Cattedrale di San Giusto) jest najważniejszą świątynią Triestu i jednym z najbardziej charakterystycznych symboli miasta. Wznosi się na wzgórzu San Giusto, miejscu szczególnym dla historii Triestu – właśnie tutaj znajdowało się rzymskie miasto, później średniowieczna twierdza i najważniejsze budowle religijne.
Dzisiejsza katedra powstała w XIV wieku z połączenia dwóch wcześniejszych kościołów: poświęconego Matce Bożej oraz św. Justowi, patronowi miasta. Z zewnątrz katedra sprawia wrażenie raczej surowej i masywnej, co dobrze pasuje do jej położenia na dawnym wzgórzu obronnym.
Najbardziej charakterystycznym elementem fasady jest ogromna gotycka rozeta, umieszczona nad głównym portalem. W jej pobliżu można dostrzec także fragmenty rzymskich zabytków wykorzystanych jako materiał budowlany – podobnie jak w wielu innych miejscach Triestu, średniowieczne miasto dosłownie powstawało z ruin antycznej Tergeste.
Największym skarbem wnętrza są jednak bizantyjsko inspirowane mozaiki w absydach. Jedna z nich przedstawia Chrystusa i Maryję, druga natomiast św. Justa, patrona Triestu. To właśnie od niego pochodzi nazwa zarówno katedry, jak i całego wzgórza. Według tradycji Just był chrześcijańskim męczennikiem, który poniósł śmierć w czasach rzymskich, a jego kult stał się jednym z fundamentów religijnej tożsamości miasta.
Cerkiew św. Spirydona, nazywana często po prostu Cerkwią Serbską, jest jedną z najbardziej charakterystycznych świątyń Triestu. Jej monumentalna sylwetka z pięcioma niebieskimi kopułami wyraźnie wyróżnia się wśród neoklasycystycznej i habsburskiej zabudowy centrum miasta. Znajduje się nad Canal Grande, niedaleko Piazza Sant’Antonio, i przypomina o czasach, gdy Triest był jednym z najważniejszych portów monarchii Habsburgów oraz miastem zamieszkanym przez liczne społeczności kupieckie z całego Adriatyku i Bałkanów.
Serbska społeczność prawosławna pojawiła się w Trieście już w XVIII wieku. Cesarzowa Maria Teresa, chcąc rozwijać miasto i jego port, zachęcała zagranicznych kupców do osiedlania się w Trieście oraz zapewniała im szeroką swobodę działalności gospodarczej i religijnej. Wśród przybyszów znaleźli się również prawosławni Serbowie, którzy szybko stworzyli zamożną i wpływową społeczność handlową.
Pierwsza świątynia serbskiej wspólnoty powstała w XVIII wieku, jednak wraz z rozwojem społeczności okazała się zbyt mała. Obecny kościół św. Spirydona wzniesiono w drugiej połowie XIX wieku według projektu włoskiego architekta Carla Maciachiniego. Budowę ukończono w 1869 roku, a nowa świątynia szybko stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów architektury serbsko-bizantyjskiej poza Bałkanami.
Zamek San Giusto (Castello di San Giusto) góruje nad historycznym centrum Triestu i jest jednym z najważniejszych symboli miasta. Wzniesiono go na wzgórzu, które od czasów starożytnych miało ogromne znaczenie strategiczne – właśnie tutaj znajdowało się centrum rzymskiego Tergeste, a później średniowiecznego Triestu. Dzisiejsza twierdza jest jednak przede wszystkim pamiątką po okresie panowania Habsburgów.
Budowę zamku rozpoczęto w XV wieku, po tym jak Triest oddał się pod opiekę Austrii. Miasto, położone na styku świata włoskiego, germańskiego i słowiańskiego, było miejscem strategicznie ważnym, ale również niespokojnym. Habsburgowie potrzebowali więc silnej twierdzy, która pozwoliłaby kontrolować zarówno miasto, jak i jego mieszkańców – co zresztą było jednym z głównych powodów, dla których budowa przeciągała się przez wiele dziesięcioleci.
Najstarszą częścią kompleksu jest tzw. Dom Kapitana, wzniesiony w drugiej połowie XV wieku. W kolejnych stuleciach zamek rozbudowywano, dostosowując go do rozwoju artylerii. Powstały potężne bastiony, m.in. bastion Lalio i Pomissano, dzięki którym średniowieczna warownia zaczęła przypominać nowożytną twierdzę.
Ostateczny kształt Castello di San Giusto uzyskał w XVII wieku. Co ciekawe, zamek nigdy nie odegrał szczególnie spektakularnej roli w wielkich wojnach. Był przede wszystkim demonstracją siły Habsburgów i narzędziem kontroli nad Triestem.
zbrojownia jest jedną z najciekawszych części muzeum na Zamku San Giusto. Co ważne, nie jest to zbiór broni znalezionej podczas przebudowy czy remontu zamku ani dawne wyposażenie jego garnizonu. Kolekcja Civici Musei di Storia ed Arte powstała wokół grupy starych broni wojennych i charakterystycznych dla Triestu halabard, a pod koniec XIX i na początku XX wieku została znacznie rozbudowana dzięki darom prywatnych kolekcjonerów oraz zakupom antykwarycznym.
Wśród zbiorów znajdują się między innymi:
- broń drzewcowa – halabardy, partyzany, korseski i roncony;
- miecze i inną broń sieczną – szpady, miecze, szable, puginały i bagnety;
- kusze, w tym bogato wykonane egzemplarze myśliwskie;
- broń palna – od broni skałkowej po XIX-wieczne pistolety kapiszonowe i rewolwerowe;
- prochownice, rogi i inne akcesoria;
- kilka dużych spingard, czyli ciężkich ręcznych działek lub hakownic, które można było mocować na stałym stanowisku.
Teatr Rzymski w Trieście (Teatro Romano) jest jednym z najciekawszych śladów starożytnego miasta Tergeste. Leży u podnóża wzgórza San Giusto, niemal w samym centrum współczesnego Triestu. Co ciekawe, w czasach rzymskich znajdował się znacznie bliżej morza – linia brzegowa przebiegała wtedy tuż za nim, podczas gdy dzisiejsze nabrzeże jest rezultatem późniejszego zasypywania i powiększania miasta.
Pierwsza faza budowy teatru przypada na okres panowania Augusta lub pierwszą połowę I wieku n.e. Później był on przebudowywany i dekorowany, a ważne prace przeprowadzono na początku II wieku, za panowania cesarza Trajana. Finansował je wpływowy mieszkaniec Tergeste – Kwintus Petroniusz Modestus, którego nazwisko pojawia się w zachowanych inskrypcjach.
